Je pup was de afgelopen weken misschien een vrolijke, nieuwsgierige ontdekkingsreiziger, maar plots lijkt hij veranderd in een kleine krokodil. Hij bijt overal op, kauwt op meubels, hangt in je broekspijpen of wordt ’s nachts onrustig. Veel eigenaars denken dan dat hun pup koppiger wordt of slecht gedrag ontwikkelt. In werkelijkheid is de kans groot dat hij gewoon last heeft van zijn tanden.

Rond de leeftijd van zestien weken begint namelijk de tandwisseling. Het melkgebit maakt geleidelijk plaats voor het volwassen gebit. Dat is een volledig natuurlijk proces, maar het kan behoorlijk ongemakkelijk aanvoelen. Terwijl de melktanden loskomen, duwen de nieuwe tanden zich een weg door het tandvlees. Dat zorgt voor druk, jeuk en soms zelfs pijn.

Je merkt dit vaak doordat een pup veel meer behoefte krijgt om te kauwen. Kauwen helpt immers om de druk op het tandvlees te verlichten. Sommige pups worden daardoor onrustiger, slapen minder diep of jengelen af en toe, vooral ’s nachts. Anderen lijken sneller gefrustreerd of happen vaker tijdens het spelen. Dat betekent niet dat je pup plots “dominant” of ongehoorzaam is geworden. Hij probeert simpelweg om het ongemak op een natuurlijke manier te verminderen.

Gelukkig kun je als eigenaar heel wat doen om deze periode aangenamer te maken.

Een eenvoudige maar doeltreffende oplossing is kauwspeelgoed dat je vooraf in de koelkast legt. Een rubberen puppy-KONG of een ander zacht kauwspeeltje wordt door de verkoeling extra aangenaam voor het gevoelige tandvlees. Let er wel op dat je speeltjes nooit invriest. IJskoude materialen kunnen het tandvlees juist irriteren of beschadigen. Koel is voldoende.

Ook een schoon, vochtig washandje dat even in de koelkast heeft gelegen, kan verlichting geven. Veel pups vinden het heerlijk om hier onder toezicht even op te kauwen. Het zachte materiaal masseert het tandvlees zonder de nieuwe tanden te beschadigen.

Sommige groenten kunnen eveneens helpen. Een gekoelde wortel, een stukje komkommer of een schijfje appel zonder pitten biedt niet alleen verkoeling, maar stimuleert ook gezond kauwgedrag. Geef dergelijke snacks altijd onder toezicht en pas de grootte aan zodat je pup zich niet kan verslikken.

Er bestaan daarnaast speciale kauwgels en puppy-tandpasta’s die het tandvlees tijdelijk kunnen verzachten. Gebruik hiervoor uitsluitend producten die speciaal voor honden zijn ontwikkeld en vraag bij twijfel advies aan je dierenarts. Producten voor mensen zijn vaak ongeschikt en kunnen zelfs schadelijk zijn.

Tijdens deze periode is het belangrijk dat je pup voldoende veilige kauwmogelijkheden heeft. Wissel verschillende speeltjes af zodat ze interessant blijven en ruim spullen op waarvan je liever niet hebt dat hij erop kauwt. Vermijd harde materialen zoals geweien, hoorns, stenen of zeer harde botten. Hoewel ze populair zijn, kunnen ze bij jonge pups leiden tot beschadiging of zelfs breuken van de nieuwe tanden.

Merk je dat je pup ’s nachts onrustig wordt, dan kan een zacht rubberen speeltje of een gekoeld washandje in de bench helpen. Zo kan hij zijn kauwbehoefte kwijt zonder aan dekens, manden of andere spullen te beginnen. Vaak geeft dat net voldoende verlichting om weer rustig in slaap te vallen.

Hoewel tandwisseling meestal een normaal onderdeel is van de ontwikkeling, zijn er situaties waarin een bezoek aan de dierenarts verstandig is. Wanneer je pup plots niet meer wil eten of drinken, het tandvlees sterk gezwollen of paars verkleurt, een onaangename geur uit de bek ontwikkelt of duidelijk veel pijn heeft bij aanraking, is het belangrijk om zijn gebit te laten controleren.

Voor de meeste pups verloopt de tandwisseling gelukkig zonder problemen. Rond de leeftijd van zes tot zeven maanden is het volwassen gebit meestal volledig doorgekomen en verdwijnen ook de meeste ongemakken vanzelf.

Gedrag begrijpen in plaats van corrigeren

De tandwisseling herinnert ons eraan dat gedrag altijd een oorzaak heeft. Een pup die ineens overal op bijt, probeert je niet uit te dagen. Hij probeert zich beter te voelen. Wanneer we begrijpen wat er in zijn lichaam gebeurt, kunnen we hem begeleiden in plaats van corrigeren.

Door voldoende veilige kauwmogelijkheden aan te bieden, veel rust te voorzien en begrip te tonen voor deze ontwikkelingsfase, help je niet alleen zijn tandvlees, maar bouw je ook aan vertrouwen. En dat is uiteindelijk minstens zo belangrijk als een mooi volwassen gebit.

Wist je dat…?

… een puppy wordt geboren zonder tanden?
Net als bij mensen komen de eerste melktanden pas enkele weken na de geboorte door. Rond de leeftijd van 3 à 4 weken begint het melkgebit zich te ontwikkelen.

… een pup 28 melktanden heeft?
Een volledig melkgebit bestaat uit 28 kleine, scherpe tandjes. Vooral die naaldscherpe hoektanden maken dat puppybeten soms behoorlijk pijnlijk kunnen zijn.

… een volwassen hond maar liefst 42 tanden heeft?
Tijdens de tandwisseling worden de 28 melktanden vervangen door 42 blijvende tanden. Vooral de kiezen achteraan verschijnen pas tijdens deze periode.

… de tandwisseling meestal begint rond 16 weken?
Bij de meeste pups start het wisselen van de tanden tussen 3,5 en 4 maanden leeftijd. Tegen de leeftijd van 6 à 7 maanden is het volwassen gebit meestal volledig doorgekomen.

… je pup daarom plots veel meer gaat bijten?
Meer kauwen, happen of op voorwerpen knagen is tijdens de tandwisseling heel normaal. Kauwen verlicht de druk en jeuk in het tandvlees. Je pup probeert je dus niet uit te dagen; hij zoekt verlichting.

… sommige melktanden nauwelijks worden teruggevonden?
Veel pups slikken losse melktanden gewoon door tijdens het eten of spelen. Dat is volkomen normaal en onschuldig.

… je af en toe een druppeltje bloed kunt zien?
Tijdens het wisselen kan het tandvlees licht bloeden. Een klein beetje bloed op een speeltje of kauwbotje is meestal geen reden tot ongerustheid.

… voldoende rust minstens even belangrijk is als kauwmateriaal?
Tijdens de tandwisseling kost het lichaam veel energie. Pups slapen vaak meer en kunnen sneller overprikkeld raken. Voldoende rust helpt niet alleen het lichaam herstellen, maar ondersteunt ook de verwerking van alle nieuwe indrukken.

… het verstandig is om dagelijks even in de bek van je pup te kijken?
Zo merk je sneller of melktanden mooi uitvallen, of de blijvende tanden goed doorkomen en of er geen ontstekingen of dubbele tanden ontstaan. Door dit rustig en positief aan te leren, maak je toekomstige gebitscontroles bij de dierenarts bovendien een stuk gemakkelijker.

… tandverzorging al op jonge leeftijd begint?
Ook al heeft je pup nog melktanden, het is een ideaal moment om hem spelenderwijs te laten wennen aan een tandenborstel of vingertandenborstel en speciale hondentandpasta. Zo wordt tandenpoetsen later een gewone routine in plaats van een dagelijkse strijd.

Een laatste tip van Toscanzahoeve

De tandwisseling duurt maar enkele maanden, maar de manier waarop je je pup in deze periode begeleidt, kan een leven lang verschil maken. Toon begrip voor zijn verhoogde kauwbehoefte, bied voldoende veilige alternatieven aan en straf hem niet voor gedrag dat hoort bij zijn ontwikkeling. Door hem op een rustige en positieve manier door deze fase te begeleiden, bouw je niet alleen aan een gezond gebit, maar ook aan vertrouwen, samenwerking en een sterke band voor de rest van zijn leven.