Wanneer we overschakelen naar het winteruur, zetten we onze klok een uur terug. Voor ons lijkt dat een kleine aanpassing. Maar hoe zit dat bij onze honden, katten en andere huisdieren?

Hoewel niet elk dier merkbaar reageert op de uurwisseling, kunnen veranderingen in het dagritme en de dagelijkse routine bij sommige dieren tijdelijk voor onrust zorgen. Het is daarom zinvol om even stil te staan bij wat je dier nodig heeft om zich aan te passen.

Dieren leven niet volgens onze klok

Dieren leren de patronen van hun omgeving herkennen. Ze weten wanneer het tijd is om op te staan, te eten, te wandelen, te spelen of te rusten. Daarbij spelen verschillende factoren een rol, waaronder daglicht, activiteit, voeding en de gewoonten van hun eigenaar.

Wanneer de klok een uur teruggaat, veranderen die vertrouwde patronen niet noodzakelijk onmiddellijk mee.

Je hond kan bijvoorbeeld vroeger wakker worden of al om eten vragen terwijl jij nog een uur wilt slapen. Je kat kan op haar gebruikelijke tijd aandacht verwachten, terwijl jij plots een ander dagschema volgt.

Dat betekent niet dat elk dier last heeft van het winteruur. Veel dieren passen zich zonder merkbare problemen aan. Andere dieren hebben wat meer tijd nodig, zeker wanneer er tegelijkertijd meerdere veranderingen in hun dagelijkse routine plaatsvinden.

Minder daglicht, andere wandelingen

De overschakeling naar het winteruur betekent ook dat we vaker in het donker wandelen. Dat kan voor sommige honden een verschil maken.

Sommige honden voelen zich prima tijdens avondwandelingen. Andere honden reageren alerter op geluiden, bewegingen of onbekende situaties wanneer ze minder goed kunnen zien. Ook weersomstandigheden, eerdere ervaringen en het individuele karakter spelen hierbij een rol.

Voor eigenaars is het belangrijk om voldoende zichtbaar te zijn in het verkeer en rekening te houden met het comfort van hun hond. Een hond die onzeker is in het donker, hoeft niet geforceerd te worden om plots lange wandelingen te maken. Rustige, positieve ervaringen kunnen helpen.

Probeer daarnaast voldoende gelegenheid te voorzien voor beweging, snuffelen en ontdekken bij daglicht, voor zover dat praktisch mogelijk is.

Ook katten en andere huisdieren hebben baat bij een passende leefomgeving met een duidelijk dag-nachtritme. Voldoende licht overdag en een rustige, donkere periode om te rusten zijn belangrijke aandachtspunten.

Welke signalen kun je herkennen?

Sommige dieren laten door hun gedrag zien dat hun vertrouwde ritme veranderd is. Mogelijke signalen zijn:

• Vroeger wakker worden of eerder om eten vragen.
• Meer aandacht vragen, miauwen of blaffen.
• Tijdelijk meer onrust vertonen rond eet- of wandelmomenten.
• Minder graag naar buiten gaan wanneer het donker is.
• Een verandering in hun gebruikelijke activiteitspatroon.

Deze signalen zijn niet specifiek voor de uurwisseling. Ze kunnen ook andere oorzaken hebben. Kijk daarom niet alleen naar wat je dier doet, maar probeer te begrijpen in welke omstandigheden het gedrag voorkomt.

Blijven veranderingen aanhouden, is je dier duidelijk angstig of merk je ook veranderingen in eetlust, energie of gezondheid? Schrijf dit dan niet zomaar toe aan het winteruur. Overleg zo nodig met je dierenarts.

Zes tips om je dier te helpen wennen

1. Verschuif routines geleidelijk

Je kunt enkele dagen vooraf beginnen met het aanpassen van flexibele eet-, wandel- en speelmomenten. Verschuif ze bijvoorbeeld met 10 à 15 minuten per dag. Zo verloopt de verandering geleidelijker.

2. Behoud herkenbare rituelen

Vaste momenten voor rust, spel en aandacht geven houvast. Dat betekent niet dat alles elke dag op de minuut nauwkeurig moet gebeuren. Voorspelbaarheid is belangrijker dan een rigide schema.

3. Benut het daglicht

Probeer waar mogelijk een wandeling of activiteit overdag in te plannen. Geef je hond voldoende gelegenheid om te snuffelen en de omgeving te verkennen, afgestemd op zijn gezondheid en behoeften.

4. Maak wandelingen in het donker veilig

Gebruik reflecterende uitrusting of verlichting en kies een route waarop jij en je hond zich comfortabel voelen. Heeft je hond moeite met het donker? Geef hem dan de tijd om rustig aan de omstandigheden te wennen.

5. Respecteer individuele verschillen

Een jonge hond, een oudere kat en een angstige hond hebben niet noodzakelijk dezelfde behoeften. Kijk naar het dier dat voor je staat en pas de begeleiding daarop aan.

6. Observeer zonder te snel conclusies te trekken

Niet elk gedragsverschil wijst op stress. Let op wanneer het gedrag voorkomt, hoe lang het aanhoudt en welke veranderingen er nog in de omgeving zijn. Zo kun je beter inschatten of een aanpassing van de routine zinvol is.

Niet de klok alleen, maar het ritme van het hele huishouden

Als gedragstherapeut kijk ik niet alleen naar het gedrag van het dier, maar ook naar de omgeving waarin dat gedrag ontstaat.

Een dier leeft samen met mensen en stemt zijn verwachtingen vaak af op hun dagelijkse gewoonten. Wanneer het ritme van het huishouden verandert, kan dat dus ook merkbaar zijn voor het dier.

Het doel is niet om ons hele leven rond de klok van onze huisdieren te organiseren. Het gaat erom dat we hun behoeften herkennen en waar nodig rekening houden met veranderingen.

Mijn advies? Kijk deze periode eens bewust naar het ritme van je dier. Wanneer wordt het wakker, wanneer is het actief en wanneer zoekt het rust? Door goed te observeren en kleine aanpassingen te maken, kun je je dier helpen om zich op zijn eigen tempo aan te passen.

Want goed samenleven begint bij begrijpen wat je dier nodig heeft.

Inge Pauwels – Toscanzahoeve